صفحه آرایی

منظور از صفحه آرایی؛( که به مراتب مهم تر از صفحه بندی است) حروف چینی, طراحی و درج همه ی اجزای کتاب می باشد. مانند قرار دادن شکل ها و تصاویر,

درج صفحه , طراحی جدول ها , صفحه عنوان و… به طور خلاصه, آماده ساختن یک اثر برای چاپ که در اصل به آن صفحه آرایی می گویند.

صفحه ارایی

در حقیقت می توان گفت که صفحه آرایی به همراه حروف چینی کتاب انجام می شود و یکی از زیر مرحله های آماده سازی کتاب است.

تعیین حروف, اندازه حروف و سطر

– حروف چینی :

همان تحریر متن است به صورت چاپی؛ که با نرم افزارهای مخصوص حروف چینی رایانه ایی انجام می شود.

امروزه حرف چینی را با استفاده از نرم افزار word انجام میدهند که با آن صفحه آرایی نیز میتوان کرد.

. حروف چین کیست؟

فردی است که حروف چینی را بر عهده دارد.

. فونتهای چاپ کتاب :

nazanin – zar – lotus – mitra – yaghot – roya

. اندازه فونت :

13 باید باشد و فاصله بین خطوط 1/3 و 1/1 است

. پی نوشت :

گاهی پاورقی ها را به جای زیر صفحه ها در پایان فصل قرار می دهند که به آن پی نوشت می گویند.

. سرصفحه :

سطری است که بالای متن هر صفحه می آید و معمولا شامل شماره صفحه و عنوان است.

عنوان سرصفحه معمولا با حروف نازک و شماره صفحه را با حروف سیاه انتخاب می کنند.

صفحه زوج : اسم فصل / شماره صفحه

صفحه فرد : اسم فصل / شماره صفحه

و شروع تمام فصل ها از صفحات فرد می باشد.

نکته : باید در توجه داشت که مقدمه شماره صفحه ندارد و با حروف انگیلیسی ( A,B,C,D… ) یا فارسی ( الف , ب, پ, ث ) شماره گذاری میشود.

  • * شروع فصل ها هم شماره صفحه ندارد.
  • . پا صفحه :

  • سطری است مشابه سر صفحه که در پایین صفحه و پس از سطرهای متن قرار می گیرد و جایگزین سر صفحه می شود.
  • پا صفحه اغلب فقط شامل شماره صفحه می باشد.

صفحه بندی کتاب

صفحه بندی کتاب از مهم ترین کارهایی است که توسط ویراستار انجام می گیرد و ترتیب مشخصی دارد که حتما لازم است که رعایت شود.

 

صفحه بندی کتاب

ترتیب صفحات کتاب

-صفحات پیش از متن :

اجزا و صفحات و مطالبی که با ترتیب خاص پیش از صفحات متن یا قسمت متن هر کتاب قرار می گیرند.

مهمترین آنها :

  1. بسم الله الرحمن الرحیم
  2. صفحه عنوان فرعی : بعضی کتاب ها عنوان فرعی دارند و آن معمولا صفحه اول بعد از جلد هست

در صورتی که بسم الله الرحمن الرحیم بالای آن قرار گیرد.

  1. صفحه عنوان اصلی : در این صفحه اطلاعات کتاب شناختی درج می شود, مانند : عنوان کتاب, نام مؤلف, نام ناشر, سال انتشار و…

این صفحه در کتاب هایی که عنوان فرعی دارند مطرح است, بنابراین یا در صفحه 3 یا 5 قرار می گیرد.

  1. صفحه شناسنامه : پشت صفحه ی عنوان قرار می گیرد و شامل دو قسمت است که در بالای صفحه,

برگه فهرست نویسی (فیپا) قرار می گیرد.

و در پایین آن شناسنامه ی مربوط به ناشر که حاوی اطلاعات مربوط به افراد و مؤسسات صاحب حقوق می باشد.

  1. صفحه اهدا
  2. سخن ناشر
  3. فهرست مطالب

از ویژگی های مهم این صفحات پیش از متن این است که هر یک از اجزای آن باید از صفحه فرد شروع می شود.

– صفحات متن :

صفحات متن که در زبان لاتین به آن text part میگویند شامل مطالب اصلی کتاب است که بعد از صفحات پیش از متن

قرار می گیرند. صفحات متن در درسنامه ها از چند فصل تشکیل می شود که جزء اصلی آنهاست.

اجزای صفحات متن به ترتیب :

  1. متن
  2. بخش
  3. فصل

– صفحات پس از متن :

مطالبی که بعد از صفحات متن قرار می گیرند را صفحات پس از متن می گویند . و به ترتیب شامل :

  1. پیوست : هر نوع نوشته ایی که در انتهای کتاب چاپ می شود ( گاهی در انتهای فصل ) و جزو قسمت پس از متن است.

به آن مکمل نیز گفته می شود.

2. کتابنامه : فهرستی از مآخذی که در نگارش از آنها استفاده شده است.

نام خانوادگی مؤلف ( مترجم ), نام مؤلف , عنوان کتاب, محل نشر , تاریخ انتشار.

3. واژه نامه : عبارت است واژه های مهم اثر که به شیوه ی الفبایی مرتب می شوند، در قسمت پس از متن قرار می گیرد

و ممکن است یک زبانه یا چند زبانه باشد.

4. نمایه : یک نوع فهرست راهنما است که معمولا در صفحه آخر کتاب قرار می گیرد؛ و بعد از نمونه ی بی غلط

کتاب تنظیم می گردد.  این فهرست و موضوعات و واژه های مهم و کلیدی را در بر دارد.

5. نمایه موضوعی : وجود این صفحه در آخر کتاب معمولا برای کارهای پژوهشی مناسب است زیرا فهرست موضوعات

مهم و کلیدی به همراه شماره صفحه می باشد.